Yaren
New member
İşlerin sıklığı, süresi, zihinsel yükü ve sorumluluğu birlikte değerlendirilmelidir.
Sınıf Meselesi: Herkes Süpürgeliği Aynı Şekilde Boyayabilir mi?
Burada toplumsal cinsiyet kadar sınıf da devreye giriyor.
Bir ev sahibinin süpürgelikleri eskidiğinde 10-15 bin liralık bir tadilat yaptırabilecek ekonomik gücü olabilir. Başka bir hane ise aynı işi kendi emeğiyle yapmak zorunda kalabilir.
Dolayısıyla “Kendin boya, çok kolay” cümlesi herkes için aynı anlama gelmiyor.
OECD, düşük gelirli hanelerin daha düşük kaliteli konutlarda yaşama ihtimalinin daha yüksek olduğunu ve düzenli bakım veya iyileştirme masraflarını karşılamakta zorlanabildiğini belirtiyor. OECD
Konut giderlerinin hane bütçesindeki ağırlığı da zaman içinde artmış durumda. OECD verileri, birçok OECD ülkesinde konutla ilgili harcamaların bütçedeki payının 2005-2015 arasında belirgin biçimde yükseldiğini gösteriyor; bu kapsamda bakım ve onarım giderleri de konut harcamalarının parçası olarak değerlendiriliyor. OECD
Bu nedenle düşük gelirli bir aile için “iyi boya seçmek” bile bütçe meselesidir.
Ucuz boya almak, daha fazla kat uygulamak zorunda kalmak anlamına gelebilir. Kaliteli astar alamamak, boyanın tutmamasına yol açabilir. İşçilik ücretinden tasarruf etmek için kişi işi kendisi yapmak zorunda kalabilir.
Burada sınıf, teknik bilgiye erişimle de bağlantılıdır.
Bir kişinin internette araştırma yapabilecek zamanı, uygun aletleri ve boya alabilecek bütçesi olması bile bir tür kaynak avantajıdır.
Irk ve Etnisite Meselesi Neden Konuya Dahil Edilebilir?
Türkiye'deki ev içi emek tartışmalarında ırk ve etnisite çoğu zaman toplumsal cinsiyet kadar görünür değil. Fakat bakım ve ev hizmetlerinin kim tarafından yapıldığına bakıldığında göçmen emeği, etnik kimlik ve sınıfın kesiştiği alanlar ortaya çıkabiliyor.
ILO'nun Türkiye'deki ev eksenli çalışma araştırması da evde gerçekleştirilen işlerin farklı sosyoekonomik gruplarda farklı biçimler aldığını ortaya koyuyor. Araştırmada ev eksenli çalışmanın toplumsal cinsiyet rolleriyle şekillendiği ve bazı kadınların evden çalışmayı bakım sorumluluklarıyla gelir elde etmeyi birleştirmek için kullandığı belirtiliyor. International Labour Organization
Dolayısıyla evin fiziksel bakımını yalnızca “ev sahibi kadın” ve “ev sahibi erkek” üzerinden düşünmek yetersiz kalabilir.
Temizlik çalışanı, boyacı, tadilat ustası, bakıcı veya ev eksenli çalışanların emeği de bu sistemin parçasıdır.
Bu kişiler hizmeti satın alan haneden ekonomik olarak daha düşük bir konumda olabilir. Bu nedenle “ev işi” dediğimiz şey bazen başka bir kişinin ücretli emeği haline gelir.
Buradaki temel soru şu olabilir:
Bir işi kendimiz yapmadığımızda, o iş ortadan mı kalkıyor, yoksa başka birinin emeğine mi devrediliyor?
Pratik Olarak Süpürgelik Nasıl Boyanır?
Teknik kısmı yeniden toparlarsak, boyama işleminde genel olarak şu sıra mantıklıdır:
1. Malzemeyi belirleyin.
Masif ahşap, MDF, PVC veya kaplamalı süpürgelik olup olmadığını anlamaya çalışın.
2. Yüzeyi temizleyin.
Toz, yağ, kir ve eski gevşek boya kalıntıları giderilmeli. Üreticilerin ahşap boya ve verniklerinde yüzeyin temiz, kuru ve uygun şekilde hazırlanmış olması özellikle vurgulanıyor. Polisan+1
3. Hafif zımpara yapın.
Özellikle parlak ve daha önce boyanmış yüzeylerde yeni boyanın tutunmasına yardımcı olur.
4. Gerekliyse astar kullanın.
Özellikle MDF, problemli yüzeyler veya eski sentetik boya söz konusuysa uygun astar önemli olabilir.
5. Su bazlı akrilik ahşap/çok yüzeyli boya uygulayın.
Süpürgelik tamamen renk değiştirecekse örtücü bir ürün tercih edilebilir. İki ince kat, tek kalın kattan genellikle daha kontrollü bir sonuç verir. Ürün etiketindeki katlar arası bekleme süresine uyulmalıdır.
6. Zemini koruyun.
Maskeleme bandı ve örtü kullanmak, sonradan temizlik için harcanacak zamanı ciddi biçimde azaltabilir.
7. Tam kuruma süresini bekleyin.
Dokunma kuruması ile tam dayanım aynı şey değildir. Örneğin bazı su bazlı ahşap ürünlerinde tam kuruma için 24 saat belirtilirken, maksimum yüzey dayanımı daha uzun sürebiliyor. Polisan+1
“Erkekler Teknik, Kadınlar Ev İşlerinde” Kalıbını Kırmak Mümkün mü?
Bence tartışmanın en önemli noktalarından biri burası.
Bir erkeğin boya yapması “erkekliğini kanıtlayan” bir durum olmadığı gibi, bir kadının boya yapması da “erkek işi yapması” değildir.
Aynı şekilde bir erkeğin temizlik yapması veya bir kadının matkap kullanması olağandışı görülmemeli.
ILO'nun Türkiye araştırmaları, kadınların ücretli çalışma isteğinin oldukça yüksek olduğunu ve ev içindeki bakım sorumluluklarının kadınların işgücüne katılımı açısından önemli bir engel oluşturduğunu gösteriyor. International Labour Organization+1
Bu nedenle çözüm “kadınlara ev işi yapmayı öğretmek” ya da “erkekleri birkaç teknik işe yönlendirmek” kadar basit değil.
Asıl mesele, evin sorumluluğunun ortak sorumluluk olarak görülmesi.
Boya yapmak isteyen kadın yapsın.
Boya yapmak isteyen erkek yapsın.
Hiçbirinin ilgisi yoksa ve bütçe uygunsa usta çağrılsın.
Ama kimin yapacağına karar verirken cinsiyetin otomatik olarak belirleyici olması yerine zaman, beceri, istek ve adil iş bölümü dikkate alınsın.
Forumda Asıl Tartışılması Gereken Sorular
Süpürgelik boyama gibi küçük görünen bir iş üzerinden bile oldukça büyük sorular çıkıyor:
Evde boya, tamirat ve bakım işlerini genellikle kim planlıyor?
“Teknik işlerden erkek sorumludur” düşüncesi sizce hâlâ güçlü mü?
Bir kadın boya yapınca çevresinden “erkek işi” şeklinde yorumlar alan oldu mu?
Bir erkek temizlik veya bakım işini düzenli yaptığında bunun gerçekten eşitlik olarak görülüp görülmediğini düşünüyor musunuz?
Ev işlerinin paylaşımında fiziksel emek mi, yoksa zihinsel yük mü daha fazla gözden kaçıyor?
Geliri düşük bir ailenin “kendin yap” seçeneğine mecbur kalması sizce ekonomik eşitsizliğin bir sonucu mu?
Bir evde bakım ve tamirat işlerini ücretli bir çalışana devretmek, ev içindeki cinsiyet eşitsizliğini azaltır mı; yoksa yükü başka bir sınıftaki çalışana mı aktarır?
Bence “Parke süpürgelik hangi boya ile boyanır?” sorusunun teknik cevabı nispeten kolay: Yüzey uygunsa, iç mekânda kullanılabilen dayanıklı su bazlı akrilik ahşap/çok yüzeyli bir son kat boya iyi bir seçenek; doğal ahşap görünümü korunacaksa uygun bir ahşap verniği düşünülebilir. Ancak doğru ürün, süpürgeliğin malzemesine ve mevcut kaplamasına göre seçilmeli. Polisan+2Polisan+2
Daha zor soru ise şu: Bu süpürgeliği kimin boyayacağına neden hâlâ çoğu zaman cinsiyet, gelir ve toplumsal beklentiler karar veriyor?
Kaynaklara bakıldığında ev içi emeğin kadınlar üzerinde orantısız biçimde yoğunlaştığı açıkça görülüyor. Fakat bu, bütün kadınların aynı deneyime sahip olduğu veya bütün erkeklerin aynı davrandığı anlamına gelmiyor. Tam tersine, toplumsal cinsiyet, sınıf, ekonomik kaynaklar, çalışma koşulları ve hane yapısı birbirinden bağımsız değil. UN Women'ın güncel zaman kullanımı araştırmaları da bu eşitsizliklerin yaş, eğitim, istihdam durumu ve hane yapısıyla kesiştiğini özellikle vurguluyor. UN Women Data Hub
Belki de evde eşitliği ölçmenin en iyi yollarından biri, “Boyayı kim yaptı?” sorusundan önce “Bu işin yapılması gerektiğini kim fark etti, planladı, parasını ayırdı, malzemeyi aldı, uyguladı ve sonrasında temizledi?” diye sormaktır.
Çünkü bazen bir süpürgeliğin üzerindeki boya, aslında evin içindeki emek paylaşımının tamamını görünür hale getirebilir.
Sınıf Meselesi: Herkes Süpürgeliği Aynı Şekilde Boyayabilir mi?
Burada toplumsal cinsiyet kadar sınıf da devreye giriyor.
Bir ev sahibinin süpürgelikleri eskidiğinde 10-15 bin liralık bir tadilat yaptırabilecek ekonomik gücü olabilir. Başka bir hane ise aynı işi kendi emeğiyle yapmak zorunda kalabilir.
Dolayısıyla “Kendin boya, çok kolay” cümlesi herkes için aynı anlama gelmiyor.
OECD, düşük gelirli hanelerin daha düşük kaliteli konutlarda yaşama ihtimalinin daha yüksek olduğunu ve düzenli bakım veya iyileştirme masraflarını karşılamakta zorlanabildiğini belirtiyor. OECD
Konut giderlerinin hane bütçesindeki ağırlığı da zaman içinde artmış durumda. OECD verileri, birçok OECD ülkesinde konutla ilgili harcamaların bütçedeki payının 2005-2015 arasında belirgin biçimde yükseldiğini gösteriyor; bu kapsamda bakım ve onarım giderleri de konut harcamalarının parçası olarak değerlendiriliyor. OECD
Bu nedenle düşük gelirli bir aile için “iyi boya seçmek” bile bütçe meselesidir.
Ucuz boya almak, daha fazla kat uygulamak zorunda kalmak anlamına gelebilir. Kaliteli astar alamamak, boyanın tutmamasına yol açabilir. İşçilik ücretinden tasarruf etmek için kişi işi kendisi yapmak zorunda kalabilir.
Burada sınıf, teknik bilgiye erişimle de bağlantılıdır.
Bir kişinin internette araştırma yapabilecek zamanı, uygun aletleri ve boya alabilecek bütçesi olması bile bir tür kaynak avantajıdır.
Irk ve Etnisite Meselesi Neden Konuya Dahil Edilebilir?
Türkiye'deki ev içi emek tartışmalarında ırk ve etnisite çoğu zaman toplumsal cinsiyet kadar görünür değil. Fakat bakım ve ev hizmetlerinin kim tarafından yapıldığına bakıldığında göçmen emeği, etnik kimlik ve sınıfın kesiştiği alanlar ortaya çıkabiliyor.
ILO'nun Türkiye'deki ev eksenli çalışma araştırması da evde gerçekleştirilen işlerin farklı sosyoekonomik gruplarda farklı biçimler aldığını ortaya koyuyor. Araştırmada ev eksenli çalışmanın toplumsal cinsiyet rolleriyle şekillendiği ve bazı kadınların evden çalışmayı bakım sorumluluklarıyla gelir elde etmeyi birleştirmek için kullandığı belirtiliyor. International Labour Organization
Dolayısıyla evin fiziksel bakımını yalnızca “ev sahibi kadın” ve “ev sahibi erkek” üzerinden düşünmek yetersiz kalabilir.
Temizlik çalışanı, boyacı, tadilat ustası, bakıcı veya ev eksenli çalışanların emeği de bu sistemin parçasıdır.
Bu kişiler hizmeti satın alan haneden ekonomik olarak daha düşük bir konumda olabilir. Bu nedenle “ev işi” dediğimiz şey bazen başka bir kişinin ücretli emeği haline gelir.
Buradaki temel soru şu olabilir:
Bir işi kendimiz yapmadığımızda, o iş ortadan mı kalkıyor, yoksa başka birinin emeğine mi devrediliyor?
Pratik Olarak Süpürgelik Nasıl Boyanır?
Teknik kısmı yeniden toparlarsak, boyama işleminde genel olarak şu sıra mantıklıdır:
1. Malzemeyi belirleyin.
Masif ahşap, MDF, PVC veya kaplamalı süpürgelik olup olmadığını anlamaya çalışın.
2. Yüzeyi temizleyin.
Toz, yağ, kir ve eski gevşek boya kalıntıları giderilmeli. Üreticilerin ahşap boya ve verniklerinde yüzeyin temiz, kuru ve uygun şekilde hazırlanmış olması özellikle vurgulanıyor. Polisan+1
3. Hafif zımpara yapın.
Özellikle parlak ve daha önce boyanmış yüzeylerde yeni boyanın tutunmasına yardımcı olur.
4. Gerekliyse astar kullanın.
Özellikle MDF, problemli yüzeyler veya eski sentetik boya söz konusuysa uygun astar önemli olabilir.
5. Su bazlı akrilik ahşap/çok yüzeyli boya uygulayın.
Süpürgelik tamamen renk değiştirecekse örtücü bir ürün tercih edilebilir. İki ince kat, tek kalın kattan genellikle daha kontrollü bir sonuç verir. Ürün etiketindeki katlar arası bekleme süresine uyulmalıdır.
6. Zemini koruyun.
Maskeleme bandı ve örtü kullanmak, sonradan temizlik için harcanacak zamanı ciddi biçimde azaltabilir.
7. Tam kuruma süresini bekleyin.
Dokunma kuruması ile tam dayanım aynı şey değildir. Örneğin bazı su bazlı ahşap ürünlerinde tam kuruma için 24 saat belirtilirken, maksimum yüzey dayanımı daha uzun sürebiliyor. Polisan+1
“Erkekler Teknik, Kadınlar Ev İşlerinde” Kalıbını Kırmak Mümkün mü?
Bence tartışmanın en önemli noktalarından biri burası.
Bir erkeğin boya yapması “erkekliğini kanıtlayan” bir durum olmadığı gibi, bir kadının boya yapması da “erkek işi yapması” değildir.
Aynı şekilde bir erkeğin temizlik yapması veya bir kadının matkap kullanması olağandışı görülmemeli.
ILO'nun Türkiye araştırmaları, kadınların ücretli çalışma isteğinin oldukça yüksek olduğunu ve ev içindeki bakım sorumluluklarının kadınların işgücüne katılımı açısından önemli bir engel oluşturduğunu gösteriyor. International Labour Organization+1
Bu nedenle çözüm “kadınlara ev işi yapmayı öğretmek” ya da “erkekleri birkaç teknik işe yönlendirmek” kadar basit değil.
Asıl mesele, evin sorumluluğunun ortak sorumluluk olarak görülmesi.
Boya yapmak isteyen kadın yapsın.
Boya yapmak isteyen erkek yapsın.
Hiçbirinin ilgisi yoksa ve bütçe uygunsa usta çağrılsın.
Ama kimin yapacağına karar verirken cinsiyetin otomatik olarak belirleyici olması yerine zaman, beceri, istek ve adil iş bölümü dikkate alınsın.
Forumda Asıl Tartışılması Gereken Sorular
Süpürgelik boyama gibi küçük görünen bir iş üzerinden bile oldukça büyük sorular çıkıyor:
Evde boya, tamirat ve bakım işlerini genellikle kim planlıyor?
“Teknik işlerden erkek sorumludur” düşüncesi sizce hâlâ güçlü mü?
Bir kadın boya yapınca çevresinden “erkek işi” şeklinde yorumlar alan oldu mu?
Bir erkek temizlik veya bakım işini düzenli yaptığında bunun gerçekten eşitlik olarak görülüp görülmediğini düşünüyor musunuz?
Ev işlerinin paylaşımında fiziksel emek mi, yoksa zihinsel yük mü daha fazla gözden kaçıyor?
Geliri düşük bir ailenin “kendin yap” seçeneğine mecbur kalması sizce ekonomik eşitsizliğin bir sonucu mu?
Bir evde bakım ve tamirat işlerini ücretli bir çalışana devretmek, ev içindeki cinsiyet eşitsizliğini azaltır mı; yoksa yükü başka bir sınıftaki çalışana mı aktarır?
Bence “Parke süpürgelik hangi boya ile boyanır?” sorusunun teknik cevabı nispeten kolay: Yüzey uygunsa, iç mekânda kullanılabilen dayanıklı su bazlı akrilik ahşap/çok yüzeyli bir son kat boya iyi bir seçenek; doğal ahşap görünümü korunacaksa uygun bir ahşap verniği düşünülebilir. Ancak doğru ürün, süpürgeliğin malzemesine ve mevcut kaplamasına göre seçilmeli. Polisan+2Polisan+2
Daha zor soru ise şu: Bu süpürgeliği kimin boyayacağına neden hâlâ çoğu zaman cinsiyet, gelir ve toplumsal beklentiler karar veriyor?
Kaynaklara bakıldığında ev içi emeğin kadınlar üzerinde orantısız biçimde yoğunlaştığı açıkça görülüyor. Fakat bu, bütün kadınların aynı deneyime sahip olduğu veya bütün erkeklerin aynı davrandığı anlamına gelmiyor. Tam tersine, toplumsal cinsiyet, sınıf, ekonomik kaynaklar, çalışma koşulları ve hane yapısı birbirinden bağımsız değil. UN Women'ın güncel zaman kullanımı araştırmaları da bu eşitsizliklerin yaş, eğitim, istihdam durumu ve hane yapısıyla kesiştiğini özellikle vurguluyor. UN Women Data Hub
Belki de evde eşitliği ölçmenin en iyi yollarından biri, “Boyayı kim yaptı?” sorusundan önce “Bu işin yapılması gerektiğini kim fark etti, planladı, parasını ayırdı, malzemeyi aldı, uyguladı ve sonrasında temizledi?” diye sormaktır.
Çünkü bazen bir süpürgeliğin üzerindeki boya, aslında evin içindeki emek paylaşımının tamamını görünür hale getirebilir.